مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

196

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

سلطان عبد الواحد پدر بزرگوار حضرت شاه عبد العظيم حسنى دفن كردند . بلخى با همكارى عبد الغفور بيدار ، لطيف خان سرباز ، حجة الاسلام سيد حيدر شاه قطب ، سرور جويا ، حاج غلامرضا آخوندزاده ، حجة الاسلام سيد فضل اللّه معروف به مير آقا هراتى ، محمّد بشير هروى و ملا عبد الحسين منجم‌باشى حزب سياسى - فرهنگى ارشاد اسلامى را تشكيل دادند و با اين عمل توانستند به ادارات دولتى نفوذ كنند و عناصر فعال را شناسايى و به حزب جذب نمايند . آنان مبارزه براى اصلاح قانون اساسى و انتخابات مجلس شوراى ملى را در سال 1323 ش . شروع كردند و خواستار آن شدند كه مردم بتوانند آزادانه در انتخابات شركت كنند و رأى دهند . رژيم ظاهر شاه نتوانست در برابر افكار عمومى جامعه مقاومت كند ، لذا اين خواستهء مردم برآورده شد . در سال 1324 علامه شهيد بلخى ، بنا به دعوت مردم شمال ، هرات را به قصد مزار شريف ترك گفت و خواجه محمّد نعيم خان فرمانده پليس مزار شريف به گرمى از او استقبال كرد . در اين ديدار خواجه محمّد نعيم خان از بلخى تقاضا كرد كه او را در فعاليتهاى سياسى و اجتماعى حزب ارشاد اسلامى شريك كرده و عضو آن حزب بداند . بلخى اين درخواست را پذيرفت و با همكارى خواجه محمّد نعيم خان و طالب حسين قندهارى شعبه‌اى از حزب ارشاد اسلامى در شمال كشور آغاز به كار كرد . كسانى مانند سيد حسين حاكم مزارى سركاتب پليس مزار ، حاج سيد نجيم بلخى تاجر ، حاج غلام سخى خان ، سيد اقبال و مير احمد اصغرى از پايه‌گذاران حزب ارشاد اسلامى در شمال بودند . علامه شهيد بلخى در سال 1325 ش . ، بنا به دعوت آية اللّه سيد محمّد حسن رئيس و بزرگان باميان و هزاره‌جات به آن سرزمين سفر كرد و در اين سفر از زادگاهش بلخاب نيز ديدن كرد . اين سفر مورد اعتراض گل‌احمد خان ملكيار حاكم مزار شريف واقع شد . علامه شهيد بلخى به سال 1327 ش . به كابل سفر كرد تا از نزديك با قدرت هيئت حاكمه و عملكردهاى آنها آشنا شود . اين سفر سرآغاز يك دوره فعاليتهاى سياسى - اجتماعى در مركز كشور بشمار مىرفت و در همين سفر بود كه بلخى را مدت سه شبانه روز بازداشت كردند . تنها جرم او اين بود كه بدون اجازه وارد شهر كابل شده است .